Empathie

Empathie

ijskristal imagine

Kristal onder de invloed van Imagine van John Lennon

Empathie is een daad van liefde

‘Empathie vindt plaats als we onszelf tegenkomen … in de geest van de ander.’
(filosoof Khen Lampert)

Empathie is de meest revolutionaire competentie die er bestaat. Ze is in staat een samenleving compleet te veranderen. Van strijd naar samenwerking, van ontevredenheid naar vrede, van reactiviteit naar creativiteit, van haat naar liefde.

 

De kracht van liefde

IJskristal Evil

Kristal onder de invloed van het woord ‘Evil

De Japanse onderzoeker Masaru Emoto vroor watermonsters in die tevoren waren blootgesteld aan negatieve of positieve woorden, gedachten, emoties of verschillende soorten muziek. Daarna maakte hij foto’s van de waterkristallen en stelde vast dat de positief beïnvloede watermonsters mooie en perfect gevormde kristallen opleveren, terwijl negatieve woorden, gedachten en emoties resulteren in lelijke, misvormde kristallen. Aangezien de wereld en wijzelf voor zeventig procent uit water bestaan, hebben we met deze eigenschap van water de sleutel in handen om grote veranderingen te bewerkstelligen, zowel op persoonlijk vlak als op collectief en mondiaal niveau.

IJskristal love and gratitude

Kristal onder de invloed van Love and Gratitude

Waarom is empathie zo belangrijk?

Omdat je daarmee zegt dat de ander mag bestaan met zijn gevoel en denkwijze. En als jij dat bij de ander doet, dan doet de ander dat ook bij jou. Violá, daar is de ideale samenleving!
Zo gemakkelijk kan het zijn.
‘Ieder mens wil begrepen worden. Dat is de basis van het bestaan. Alleen dan kun je groeien.’ ( Rogers)
Op dit moment maken we de transitie van het informatietijdperk naar het conceptuele tijdperk. Dat maakt dat er behoefte is aan de ontwikkeling van de rechterbreintalenten zoals creativiteit, samenhang, en empathie.
In het informatietijdperk lag de focus op de ratio, analyse en specialisatie. Nu is er behoefte aan heelheid, synthese, aan de combinatie van beide kanten, concepten, verbanden zien, generalisatie, zingeving.
We willen allemaal graag een cultuur van verbinding, vrede en partnerschap. Daar legt empathie de basis voor.
Empathie is begrip, inleving, samen, verbinding, groei, synergie.

Waarom tonen we zo weinig empathie?

Omdat we opgegroeid zijn in het rationele ik-tijdperk, waarin alleen wijzelf belangrijk waren en vooral ook onze ratio meer meetelde dan onze gevoelskant.
We hebben mededogen uitbesteed aan sociaal werkers en verplegers en vertrouwenspersonen.
Vier redenen waarom we empathie tonen zo moeilijk vinden.
1- Het verlangen naar dominantie (Suzann Keen)
2- Onze aangeboren neiging om iedere uitspraak te evalueren, te beoordelen en goed of af te keuren. ( Rogers)
3- Angst om kwetsbaar te zijn, om gevoel te tonen en kwetsbaar te zijn. ( Brené Brown)
4- Luisteren met de ratio, maar de ratio kan gevoel niet begrijpen.

Wat doe je als je empathie toont?

Theresa Wiseman onderscheid 4 voorwaarden.
1- Je ziet de wereld zoals de ander die ziet
2- Niet oordelen
3- Je hebt begrip voor de emotie van de ander
4- Communiceer dat je begrip hebt

Wat is er nodig om empathie te tonen?

Luisteren
Aandacht geven
Je eigen mening en oplossingen voor je houden
Je verplaatsen in de ander
Herkennen en erkennen van gevoel
De ratio in de wachtkamer zetten
Train je empathiespieren
Oefen met het herkennen van de emotie van de ander
Oefen met het benoemen van de emotie van de ander
Oefen met luisteren zonder te interrumperen.
Moedig de ander aan zijn verhaal eens helemaal vertellen, zonder dat je een oordeel of oplossing aandraagt. Alleen het vertellen al is helend.
Werk met de talking stick methode

Om je op weg te helpen geef ik je een mooi verhaal, een video en een aantal workshops die werkvormen bieden om te onthullen en te luisteren naar elkaar, waarin empathie de hoofdrol speelt.

Als je vragen hebt, dan weet je me te vinden.
Ik hoop dat ik je heb kunnen inspireren met deze informatie.
Geniet van empathische verbindingen.

Verhaal

Oma was met haar kleinzoon Danny een dagje in de dierentuin. Er stond een lange rij voor de grimeurs die tijgerpoten op de gezichten van de kinderen schilderden. Danny wilde dat dolgraag en sloot aan in de rij.
‘Jij hebt zoveel sproeten dat er geen plaats meer is voor de tijgerpoten’, zei het meisje dat voor Danny in de rij stond tegen hem.
Vol schaamte liet Danny zijn hoofd hangen. Oma knielde bij hem: ‘Ik hou van je sproeten. Als klein meisje wilde ik altijd al sproeten hebben’, zei ze, terwijl ze liefdevol met haar vingers zijn sproeten streelde.
‘Sproeten zijn mooi.’ Danny keek op. ‘Echt waar?’
‘Natuurlijk, ‘ zei oma. ‘Noem mij één ding dat mooier is dan sproeten.’
Danny dacht even na en keek aandachtig naar het gezicht van oma en fluisterde: ‘rimpels’.

De kracht van Empathie

Brené Brown vertelt ons met deze animatie dat we alleen een echte empathische verbinding kunnen aangaan als we de moed hebben om onze kwetsbaarheid te tonen.

De kracht van Empathie
Empathie — Sympathie

Empathie gaat niet over oplossingen geven en de ander opbeuren. Empathie is inlevingsvermogen in de pijn van de ander, zonder het naar jezelf toe te trekken.
Met sympathie onderneem je acties om de ander uit de regen te helpen stappen.
De ideeen en acties komen uit het referentiekader van de helper. Daarmee ontken je de regen.
Empathie is louter erkenning van de pijn van de ander door herkenning, zonder je eigen verhaal te beginnen.
Erken dat het bij de andere regent, want dat is zo. Daarmee help je de ander om de regen te accepteren. Dat is pas echte hulp.
Ga samen onder de paraplu.  Dat is empathie.

Empathie – Sympathie

Empathie – Sympathie

compassie pooh

Empathie — Sympathie

 

 

De kracht van Empathie

 

Brené Brown vertelt ons met deze animatie dat we alleen een echte empathische verbinding kunnen aangaan als we de moed hebben om onze kwetsbaarheid te tonen.

Empathie gaat niet over oplossingen geven en de ander opbeuren. Empathie is inlevingsvermogen in de pijn van de ander, zonder het naar jezelf toe te trekken.
Met sympathie onderneem je acties om de ander uit de regen te helpen stappen.
De ideeen en acties komen uit het referentiekader van de helper. Daarmee ontken je de regen.
Empathie is louter erkenning van de pijn van de ander door herkenning, zonder je eigen verhaal te beginnen.
Erken dat het bij de andere regent, want dat is zo. Daarmee help je de ander om de regen te accepteren. Dat is pas echte hulp.
Ga samen onder de paraplu. Dat is empathie.

Is jouw team Sintproof?

Is jouw team Sintproof?

Pakjesavond Was het maar altijd pakjesavond

‘Ga naar de zolder en kijk bij de bruine kast’, stond er op het briefje dat in mijn pakje zat. Met de hele familie stormden we de twee trappen op naar de zolder. Ik mocht voorop en sloop vol verwachting naar de hoek achter op de grote zolder, waar de bruine kast stond. Er zat een touw aan vast en daar hing in grote papieren letters mijn naam aan. Het touw ging door het raam naar buiten. ‘We moeten naar buiten’, riep ik opgewonden. ‘Zwarte Piet heeft mijn pakje buiten verstopt’. Met z’n allen renden we weer naar beneden. ‘Jassen aan’, riep mijn moeder. Mijn vader pakte de zaklamp en in de lichtstraal volgden we het touw. ‘Het gaat naar de schuur’, riep mijn zus. Het was heel donker in de tuin en aan de hand van mijn vader kwam ik bij de schuur. Piepend schoof de deur open en in de straal van de zaklamp zag ik daar achter de fietsen tussen allemaal tuinspullen, op de bovenste plank een groot roodgekleurd pak. Dat was voor mij. Mijn hart maakte een vreugdesprong. Met het grote pak tegen me aangeklemd keerden we terug naar de warme kamer.
‘Nu eerst het gedicht’ riep iedereen in koor. Het was een lang, mooi gedicht, waarin al mijn deugden en ondeugden werden benoemd. Ik werd er stil van. ‘Dank je wel Sinterklaas’ zei ik recht uit mijn hart toen ik de nieuwe schaatsen had uitgepakt. En toch was ik ook een beetje treurig, want nu had ik weliswaar een prachtig cadeau, maar het avontuur was voorbij, de blije verwachting ingelost en het gedicht gelezen.

Dat is pakjeavond voor mij. De spanning naar de avond zelf, die zich langzaam opbouwt, met het maken van de surprise, het uitzoeken van precies het goede cadeau, het zwoegen op een mooi gedicht waarin de liefde voor de ontvanger met al zijn ondeugden blijkt. De laatste beproeving als er op het laatst toch weer een andere naam op het papier staat en het pakje doorgegeven moet worden, om uiteindelijk weer terug te keren naar mij. De hoop dat de ander geniet van jouw surprise en gedicht. De stille aandacht voor de mooie, persoonlijke gedichten.

Is jouw team Sintproof?

Werkten teams in organisaties ook maar in de sfeer van de warme huiskamer, waar iedereen elkaar liefheeft, waar je elkaars schaduwkanten kent en erkent.
Zodat je samen de draad volgt, elkaar bij de hand neemt als het spannend wordt, naar elkaars verhalen luistert, elkaar feedback geeft en bedankt en samen geniet van alle inbreng om de moeilijkheden te overwinnen en de tocht te voleinden.
Is jouw team al Sintproof?
Haal alles uit je team. Ontdek de warme samenwerking door vertrouwen en erkenning van elkaar, door elkaar verhalen te vertellen, door te luisteren naar elkaar en samen te spelen.
Welke verhalen vertel je? Hoe erken je elkaar? Hoe creëer je vertrouwen? Hoe creëer je synergie?
Daar kan ik mee helpen. Met de methode van de talking stick, storytelling en met spel breng ik je team in contact met elkaar en zodat er synergie ontstaat.

 

De kracht van symbolen

De kracht van symbolen

symbolen

Het was een heel gewone dag en ze was met de auto op weg naar haar werk. Op de provinciale weg waar ze reed, had ze voorrang bij een kruising, maar de bestelbus die van rechts kwam, had haar die niet verleend.
Met een enorme klap boorde hij zich in haar rechterflank.
De auto vulde zich met rook en ze dacht :‘dit was het dan’.
Na twee dagen ziekenhuis, helemaal gezond verklaard, weliswaar met blauwe plekken, spierpijnen en een zeer angstige ervaring, wandelde ze allereerst langs het water. Ze voelde de wind en zag de wolken. Een witte meeuw vloog steeds om haar heen, naar een donkere wolk en weer terug. Het was alsof de vlucht van de meeuw haar vertelde dat alles in beweging is. Ze maakte een foto van de meeuw en stuurde die naar haar familie en vrienden. ‘Ik ben weer vrij’, schreef ze erbij.

Meeuw

Meeuwen zijn zoals alle vogels de boodschappers van de goden. Vogels worden als symbolen van de ziel beschouwd.
Een meeuw leeft op het land, de zee en in de lucht. Hij geeft de verbinding aan tussen deze drie werelden. Voor haar was de meeuw op dat moment een belangrijk symbool voor vrijheid, voor levensvreugde. Het zien van de meeuw helpt haar om de angst van de levensbedreigende situatie te verwerken. En voor wie ook mijn lievelingsboek: ‘Jonathan de zeemeeuw’ van Richard Bach heeft gelezen, betekent de meeuw ook het aangaan van een avontuur, het ontwikkelen van al je talenten en iedere keer weer de grens van je mogelijkheden opzoeken.

Symbolen

‘Een woord of een beeld is symbolisch als het meer laat doorschemeren dan de meest voor de hand liggende en directe betekenis. Het bezit een een ruimer ‘onbewust ‘aspect dat nooit precies gedefinieerd of ten volle uitgelegd wordt.’
( C.G. Jung, De mens en zijn Symbolen)

In dit voorbeeld werkt het zien van de meeuw direct op het gevoel. Een gevoel van vrijheid wat ze meteen onder woorden kon brengen. ‘Ik ben weer vrij’. Over de betekenis van die vier woorden kun je een boek vol schrijven, maar het is in dit geval niet nodig om deze woorden uit te leggen. Toen ik ze van haar hoorde, voelde ik zelf een grote vreugde in mij opwellen. Het is een gevoel en het zijn woorden met een grote diepgang en betekenis, die we cadeau krijgen uit ons onbewuste als reactie op het beeld.

De kracht van symbolen

Symbolen zijn belangrijk voor ons omdat ze ons raken daar waar woorden tekort schieten. Symbolen zitten in ons.
Zoals bijvoorbeeld: • Onze dromen onthullen zich in symbolische beelden. • De gouden ring aan je vinger is een symbool van trouw en verbinding. • Het logo van je bedrijf waar in een klein beeld een betekenis wordt gegeven • Kleuren • De rust en romantiek die uitgaat van de ondergaande zon • Kunstwerken.

Er zijn veel voorbeelden te noemen van symbolen die belangrijk voor ons zijn. Ze geven betekenis aan ons leven. Ze onthullen een diepere laag in ons bewustzijn. Ze maken verbinding met ons gevoel en met onze intuïtie. Ze geven ons belangrijke boodschappen, die de ratio niet kan bedenken. In onze tijd die voornamelijk geregeerd wordt door de rede, pleit ik voor een bewust gebruik van beelden en symbolen, waardoor de diepere betekenis via het gevoel bij ons binnenkomt.

Woorden

Woorden zijn natuurlijk ook symbolen, ook al beseffen we dat vaak niet meer. Vele dagelijkse woorden resoneren met een gevoel en een innerlijke beweging.
Het woord ‘doel’ zet onze wilskracht, een duwkracht en een frons in werking, het geeft een gevoel van moeite, we moeten er hard voor werken. Terwijl de woorden ‘droom’ en ‘verlangen’ meteen een gevoel van vreugde, verwachting en openheid teweeg brengen. Ze motiveren ons veel meer en we zeggen gemakkelijker ‘JA’. Als we woorden als symbolen met een diepere betekenis gaan zien en woorden gebruiken die resoneren met een gevoel, dan kun je jezelf en anderen, zoals met presentaties, motiveren en aanraken.

Verhalen en talking sticks

Verhalen en talking sticks zitten ook vol met symbolen. Het zijn symbolen, die een diepe indruk achterlaten en nieuwe nog ongekende krachten en gevoelens opwekken. Een talking stick in je hand geeft houvast en de symbolen en kleuren raken je bewust of onbewust, zoals de meeuw een gevoel van vrijheid gaf. Iedereen die een talking stick vasthoudt speelt vanzelf met de attributen die er aan aan vast zitten. Iemand streelt de veren, een andere voelt het gladde, krachtige hout, of luistert naar het gerinkel van de kralen. Dat gebeurt allemaal intuïtief. Soms heeft iemand helemaal niet in de gaten dat hij het bont aan het aaien is terwijl hij vertelt. Maar de luisteraars horen plots een warme, zachte stem. Op die manier raakt een verhaal, verteld met de talking stick, een diepere laag in ons aan en creëert verbinding met ons hart, met wie we werkelijk zijn.

‘Toen ze uitgesproken was, stonden er tranen in haar ogen en in die van de luisteraars. We vertelden haar hoe prachtig haar verhaal was en hoe ze ons allemaal had ontroerd. ‘Ik had het heel anders opgeschreven’, zei ze. ‘Het kwam door de talking stick dat het verhaal zich zo onthulde.’

Mythen

De mythe van de Griekse held Theseus vertelt over zijn reis naar vervulling en brengt beelden en gevoelens op gang die onuitwisbaar zijn. Theseus volgt zijn verlangen en kan daardoor de benodigde stappen zetten en moeilijkheden overwinnen.
Je kunt heel rationeel een stappenplan voor je project/leven/maken, maar dat refereert alleen aan doelen, discipline en wilskracht. Als je het verhaal van Theseus in gedachten houdt dan refereer je aan verlangen, passie, moed, geduld, doorzettingsvermogen, accepteren van tegenslagen, helpers, het verslaan van monsters. Het is de reis die iedereen aflegt. Ook hier is een stappenplan aanwezig, maar het is een stappenplan dat universeel is, dat bekend is in ons hart.
Het model dat ik zelf maakte op basis van de reis van de held, ‘Onderweg’, helpt je de noodzakelijke stappen op de reis naar vervulling te zetten. Stappen die natuurlijk aanvoelen, stappen die je vanuit je verlangen zet en daardoor blijven motiveren.

Tot slot

We leven in een tijd waarin het denken, de rede een hoogtepunt heeft bereikt. We zijn grotendeels afgesneden van zachtheid, intuïtie en de wijsheid van het hart. Velen zijn op zoek naar vervulling en heelheid. Dat kan alleen gevonden worden door te luisteren naar wat ons hart ons ingeeft. De ratio heeft daar geen antwoord op. Het is tijd voor een hechte samenwerking tussen deze twee .

Namasté
Karen de Vries

Workshop Talking stick maken
Training Van klacht naar kracht
Training Kernwaarden in praktijk gebracht

talking stick de meeuw

Verandering van tijdperk

Verandering van tijdperk

Jan RotmansJan Rotmans: ‘We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk.’

‘Niemand wil efficiënt behandeld worden. Iedereen wil menslievend behandeld worden.’
‘De mens komt weer centraal te staan.’
‘Verbinding is de meest effectieve vorm van sturing in een overgangsperiode. We onderschatten de kracht van het leggen van verbindingen.’ – uitspraken van  Jan Rotmans, professor in transities en transitiemanagement aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Jan Rotmans – Inspiratiespreker tijdens In voor zorg-congres op 27 mei 2013