Praatstok
Praatstok en vredestak
De praatstok (ook wel talking stick genoemd) wordt in de indiaanse cultuur gebruikt door de raadsleden om ‘het heilige standpunt’ te delen, waarbij de leden in een circel zitten, wat een gevoel van gelijkwaardigheid symboliseert.
Alleen degene die de praatstok vasthoudt mag spreken. Zo wordt de stok van de ene naar de andere spreker doorgegeven. De mening van de spreker wordt gerespecteerd, iedereen luistert, niemand onderbreekt, niemand spreekt voor zijn beurt. De spreker kan ook een antwoordveer geven aan degene van wie hij een antwoord wil. Indiaanse kinderen leren al heel jong, vanaf driejarige leeftijd, te luisteren. Het is een persoonlijke eer om iedereen zijn of haar verhaal toe te staan.
De praatstok kan gebruikt worden in vergaderingen, bij het vertellen van verhalen, een ceremonie, een groep waar belangrijke beslissingen genomen worden en in opleidingen en trainingen. Ik maakte zelf voor het eerst gebruik van de praatstok, toen ik 28 leerlingen van de 4e en 5e klas van een gymnasium het verhaal van de Oresteia liet vertellen. De magie van de stok gaf rust en aandacht en zorgde er voor dat iedereen naar elkaar luisterde en elkaar aanvulde.
De praatstok herinnert ons eraan om de mening van ieder levend wezen te respecteren. Als we naar de wijsheid en lessen van anderen luisteren, kunnen we elkaar beter begrijpen en op een respectvolle manier met anderen omgaan.
Kleuren en symbolen
De kleuren en symbolen waarmee de praatstok versierd is, zeggen iets over de persoonlijke kracht van de eigenaar. Mijn praatstok is paars met een blauwgrijze slang.
Paars betekent voor mij de verbinding van alles met elkaar, de microkosmos met de macrokosmos, de aarde met de hemel, de natuur met de cultuur. De slang heeft een helende betekenis in vernieuwing en verandering. De schelpen betekenen voor mij een veilig huis. De veer staat voor vrijheid en kan ook als antwoordveer gebruikt worden. De uiteinden hebben een rode kleur die de levensstroom verbeelden: het bloed. Een koninklijk blauwe band symboliseert de waardigheid en respect waarmee ik de stok zal hanteren en naar de vertellers zal luisteren.
Jouw persoonlijke praatstok
Deze praatstok maakte ik in opdracht van Circel der Seizoenen met al haar kleuren en symbolen.
Ik maak deze stokken van olijfhout van onze eigen olijfbomen in Epidavros in Griekenland. Op aanvraag maak ik jouw persoonlijke stok in jouw kleuren en met jouw symbolen.
De stok hiernaast maakte ik in opdracht van Annemiek de Crom. Zij zal de stok gebruiken in haar bedrijf Circels der Seizoenen. Zij vertelde mij precies welke kleuren ze graag heeft en welke symbolen belangrijk voor haar zijn.
De kleuren van de 4 seizoenen, een slang, pentagram, circels, de zon en de maan, veren, kralen, schelpen en een vogel.
De slang, de vernieuwer en heler, zat al in de stok, dus die moest eruit gehaald worden. Het werden twee slangen die om elkaar draaien en zo ontstond ook de dubbele helix van ons DNA, onze unieke menselijke code.
Olijfboom
In de Griekse traditie is de olijfboom een vredesboom. De godin Irene (vrede), dochter van de stralende Zeus en de rechtvaardige raadgeefster Themis, werd met een olijftak in haar hand afgebeeld. De olijftak werd het symbool van de afloop van de oorlog. De boden die gestuurd werden om de vredesboodschap of wapenstilstand over te brengen, hielden een olijftak in hun hand: een onbetwist, heilig symbool, dat gerespecteerd werd.
In het oude testament is de olijf de boom van de hoop. Een duif brengt een olijftak naar de Ark als teken dat de zondvloed voorbij is.
Het geschenk van Athena
Athena, godin van de wijsheid en Poseidon, god van de zee, wedijverden om de macht van Athene, de mooiste stad uit de klassieke periode. Beiden moesten de stad een geschenk aanbieden om de strijd te beslechten. Poseidon boorde met zijn drietand, waarmee hij woelige baren creëerde, tweemaal in de heilige rots van de Akropolis. Water spoot omhoog en stroomde over de rots. Zo bracht hij water in het droge gebied van Athene. Uit de tweede opening sprong een paard dat de Griekse vechtersbazen goed van pas zou komen.
Athena boorde haar lans in de aarde en de olijfboom ontsproot aan de droge aarde. De boom met de zilvergrijze bladeren gaf zomer en winter schaduw. De olijven zijn een voedselbron vol met vitaminen en de olijfolie verlichtte de nachten, bracht genezing, zalfde de spieren, gaf hout voor werktuigen en onderdak en diende als basis om voedsel te bereiden. Deze genoegens geeft de olijfboom ons nu nog steeds.
De andere goden besloten dat het geschenk van Athena het waardevolste was en zij werd de schutsvrouw van Athene.
Vooruit… nog één verhaal
Odysseus
De slimme Odysseus was getrouwd met zijn grote liefde, de wijze en trouwe Penelope.
Lang genoot hij niet van haar liefde, omdat hij tien jaar in Troje vocht en daarna tien jaar over de zeeën zwierf door een straf van de god Poseidon. Deze verhalen zal ik een andere keer vertellen. Toen Odysseus eindelijk terug kwam in Ithaka, zijn koninkrijk, en zich bekend maakte aan Penelope, wilde zij wel zeker weten dat deze oude man haar geliefde echtgenoot was. Ze vertelde hem dat zij hun huwelijksbed had verplaatst. Odysseus ontstak in woede omdat zij dan de stam van de olijfboom zou hebben doorgezaagd, die als één van de poten van hun liefdesnest diende. Toen wist Penelope zeker dat het Odysseus was, omdat dit hun gezamenlijke geheimpje was. En het bed? Dat leunde nog steeds op de olijfboom.
Tips
Ik schreef een kennismakingsoefening met de praatstok die in mijn e-boekje: ‘Namasté’ te lezen is.
Zie wat Stephen Covey zegt over de talking stick. Hij is een echte fan.
Workshop praatstok maken
Workshop: Praatstok maken op 24 maart in Utrecht. Je maakt je eigen praatstok met al jouw kleuren en symbolen. Karen begeleid je bij de vormgeving.
In de zomer van 2012 zal ik in Epidavros (Griekenland) een workshop ‘verhalen vertellen’ geven, waarbij je ook je persoonlijke praatstok kunt maken. Deze workshop staat beschreven op www.karidies.com
Praatstok van Josephine van der Laan
Bronnen
Talking stick. Artikel van Circel der seizoenen.
Moeder Aarde kaarten door Jamie Sams. Altamira-Becht
Griekse mythologie: teveel boeken om op te noemen.
Praatstok van Anke Jansen
Hier gebruik ik de praatstok bij de afsluiting van het RYLA weekend als ik 8 groepen de opdrachten geef middels een theatrale scene vorm te geven aan hun ontdekkingen tijdens het weekend.
Eén groepje kreeg de opdracht om een vervolgverhaal te maken met de praatstok. Het laatste beeld van hun scene: Samen.
De resultaten van de workshop op 21-1-2012
Praatstok van Jacoba van Egmond
Praatstok van Lucille van der Most
Praatstok van Mieke Bouma
Jacoba van Egmond met haar praatstok
Lucille van der Most met haar praatstok
Mieke Bouma met haar praatstok
