Empathie

Empathie

ijskristal imagine

Kristal onder de invloed van Imagine van John Lennon

Empathie is een daad van liefde

‘Empathie vindt plaats als we onszelf tegenkomen … in de geest van de ander.’
(filosoof Khen Lampert)

Empathie is de meest revolutionaire competentie die er bestaat. Ze is in staat een samenleving compleet te veranderen. Van strijd naar samenwerking, van ontevredenheid naar vrede, van reactiviteit naar creativiteit, van haat naar liefde.

 

De kracht van liefde

IJskristal Evil

Kristal onder de invloed van het woord ‘Evil

De Japanse onderzoeker Masaru Emoto vroor watermonsters in die tevoren waren blootgesteld aan negatieve of positieve woorden, gedachten, emoties of verschillende soorten muziek. Daarna maakte hij foto’s van de waterkristallen en stelde vast dat de positief beïnvloede watermonsters mooie en perfect gevormde kristallen opleveren, terwijl negatieve woorden, gedachten en emoties resulteren in lelijke, misvormde kristallen. Aangezien de wereld en wijzelf voor zeventig procent uit water bestaan, hebben we met deze eigenschap van water de sleutel in handen om grote veranderingen te bewerkstelligen, zowel op persoonlijk vlak als op collectief en mondiaal niveau.

IJskristal love and gratitude

Kristal onder de invloed van Love and Gratitude

Waarom is empathie zo belangrijk?

Omdat je daarmee zegt dat de ander mag bestaan met zijn gevoel en denkwijze. En als jij dat bij de ander doet, dan doet de ander dat ook bij jou. Violá, daar is de ideale samenleving!
Zo gemakkelijk kan het zijn.
‘Ieder mens wil begrepen worden. Dat is de basis van het bestaan. Alleen dan kun je groeien.’ ( Rogers)
Op dit moment maken we de transitie van het informatietijdperk naar het conceptuele tijdperk. Dat maakt dat er behoefte is aan de ontwikkeling van de rechterbreintalenten zoals creativiteit, samenhang, en empathie.
In het informatietijdperk lag de focus op de ratio, analyse en specialisatie. Nu is er behoefte aan heelheid, synthese, aan de combinatie van beide kanten, concepten, verbanden zien, generalisatie, zingeving.
We willen allemaal graag een cultuur van verbinding, vrede en partnerschap. Daar legt empathie de basis voor.
Empathie is begrip, inleving, samen, verbinding, groei, synergie.

Waarom tonen we zo weinig empathie?

Omdat we opgegroeid zijn in het rationele ik-tijdperk, waarin alleen wijzelf belangrijk waren en vooral ook onze ratio meer meetelde dan onze gevoelskant.
We hebben mededogen uitbesteed aan sociaal werkers en verplegers en vertrouwenspersonen.
Vier redenen waarom we empathie tonen zo moeilijk vinden.
1- Het verlangen naar dominantie (Suzann Keen)
2- Onze aangeboren neiging om iedere uitspraak te evalueren, te beoordelen en goed of af te keuren. ( Rogers)
3- Angst om kwetsbaar te zijn, om gevoel te tonen en kwetsbaar te zijn. ( Brené Brown)
4- Luisteren met de ratio, maar de ratio kan gevoel niet begrijpen.

Wat doe je als je empathie toont?

Theresa Wiseman onderscheid 4 voorwaarden.
1- Je ziet de wereld zoals de ander die ziet
2- Niet oordelen
3- Je hebt begrip voor de emotie van de ander
4- Communiceer dat je begrip hebt

Wat is er nodig om empathie te tonen?

Luisteren
Aandacht geven
Je eigen mening en oplossingen voor je houden
Je verplaatsen in de ander
Herkennen en erkennen van gevoel
De ratio in de wachtkamer zetten
Train je empathiespieren
Oefen met het herkennen van de emotie van de ander
Oefen met het benoemen van de emotie van de ander
Oefen met luisteren zonder te interrumperen.
Moedig de ander aan zijn verhaal eens helemaal vertellen, zonder dat je een oordeel of oplossing aandraagt. Alleen het vertellen al is helend.
Werk met de talking stick methode

Om je op weg te helpen geef ik je een mooi verhaal, een video en een aantal workshops die werkvormen bieden om te onthullen en te luisteren naar elkaar, waarin empathie de hoofdrol speelt.

Als je vragen hebt, dan weet je me te vinden.
Ik hoop dat ik je heb kunnen inspireren met deze informatie.
Geniet van empathische verbindingen.

Verhaal

Oma was met haar kleinzoon Danny een dagje in de dierentuin. Er stond een lange rij voor de grimeurs die tijgerpoten op de gezichten van de kinderen schilderden. Danny wilde dat dolgraag en sloot aan in de rij.
‘Jij hebt zoveel sproeten dat er geen plaats meer is voor de tijgerpoten’, zei het meisje dat voor Danny in de rij stond tegen hem.
Vol schaamte liet Danny zijn hoofd hangen. Oma knielde bij hem: ‘Ik hou van je sproeten. Als klein meisje wilde ik altijd al sproeten hebben’, zei ze, terwijl ze liefdevol met haar vingers zijn sproeten streelde.
‘Sproeten zijn mooi.’ Danny keek op. ‘Echt waar?’
‘Natuurlijk, ‘ zei oma. ‘Noem mij één ding dat mooier is dan sproeten.’
Danny dacht even na en keek aandachtig naar het gezicht van oma en fluisterde: ‘rimpels’.

De kracht van Empathie

Brené Brown vertelt ons met deze animatie dat we alleen een echte empathische verbinding kunnen aangaan als we de moed hebben om onze kwetsbaarheid te tonen.

De kracht van Empathie
Empathie — Sympathie

Empathie gaat niet over oplossingen geven en de ander opbeuren. Empathie is inlevingsvermogen in de pijn van de ander, zonder het naar jezelf toe te trekken.
Met sympathie onderneem je acties om de ander uit de regen te helpen stappen.
De ideeen en acties komen uit het referentiekader van de helper. Daarmee ontken je de regen.
Empathie is louter erkenning van de pijn van de ander door herkenning, zonder je eigen verhaal te beginnen.
Erken dat het bij de andere regent, want dat is zo. Daarmee help je de ander om de regen te accepteren. Dat is pas echte hulp.
Ga samen onder de paraplu.  Dat is empathie.

Workshops

1- ‘De impact van de talking stick’

Hoe doe je dat en welke werkwijze is het meest geschikt voor welke bijeenkomst.
In deze workshop deel ik enkele werkwijzen met jullie. Door ze zelf te ervaren leer je de waarde kennen. Je ontdekt op welk moment er begeleiding nodig is en hoe je dat aanpakt.
Je ontdekt wat er nodig is om te onthullen en te luisteren en wat dat van de deelnemers vraagt.
Vrijdag 30 mei van half 2- 17.00 uur in Utrecht.
Lees meer over deze workshop

2- ‘Storytelling met het GROWTH model’

Hoe ontlok je verhalen met een toekomstperspectief? Persoonlijke verhalen die helend zijn en die de moed en kracht geven om ze waar te maken.
Ontdek hoe de talking stick veiligheid schept om persoonlijke verhalen te delen.
Woensdagavond 4 juni 19.00-22.00 uur in Utrecht
Lees meer over deze workshop.

3- Masterclass ‘Versterk je professionele attitude’

Annett Keizer en Karen de Vries gaven samen een lezing op het MIE congres2014 met de titel ‘Ken jezelf, wees jezelf.
Versterk je professionele attitude’, voor communicatieprofessionals en marketeers.
Om de persoonlijke vaardigheden van het competentieprofiel als inlevingsvermogen, flexibel gedrag , samenwerken, luisteren, impact , onderhandelen van de marcomprofessional helemaal in de vingers te krijgen kun je het beste gaan oefenen.
Wij bieden je die mogelijkheid op donderdagavond 15 mei in Utrecht.

4- Training ‘Het mysterie van Storytelling onthuld’

In deze training leer je wat jij met storytelling in jouw trainingen en coachings kunt doen.
17 – 24 augustus in Epidavros, Griekenland
Lees meer over deze training

Webinar: De verbindende kracht van de talking stick.

Op 18-12 2013 gaf ik een webinar over de talking stick.
Dit webinar kun je op mijn website volgen.

Is jouw team Sintproof?

Is jouw team Sintproof?

Pakjesavond Was het maar altijd pakjesavond

‘Ga naar de zolder en kijk bij de bruine kast’, stond er op het briefje dat in mijn pakje zat. Met de hele familie stormden we de twee trappen op naar de zolder. Ik mocht voorop en sloop vol verwachting naar de hoek achter op de grote zolder, waar de bruine kast stond. Er zat een touw aan vast en daar hing in grote papieren letters mijn naam aan. Het touw ging door het raam naar buiten. ‘We moeten naar buiten’, riep ik opgewonden. ‘Zwarte Piet heeft mijn pakje buiten verstopt’. Met z’n allen renden we weer naar beneden. ‘Jassen aan’, riep mijn moeder. Mijn vader pakte de zaklamp en in de lichtstraal volgden we het touw. ‘Het gaat naar de schuur’, riep mijn zus. Het was heel donker in de tuin en aan de hand van mijn vader kwam ik bij de schuur. Piepend schoof de deur open en in de straal van de zaklamp zag ik daar achter de fietsen tussen allemaal tuinspullen, op de bovenste plank een groot roodgekleurd pak. Dat was voor mij. Mijn hart maakte een vreugdesprong. Met het grote pak tegen me aangeklemd keerden we terug naar de warme kamer.
‘Nu eerst het gedicht’ riep iedereen in koor. Het was een lang, mooi gedicht, waarin al mijn deugden en ondeugden werden benoemd. Ik werd er stil van. ‘Dank je wel Sinterklaas’ zei ik recht uit mijn hart toen ik de nieuwe schaatsen had uitgepakt. En toch was ik ook een beetje treurig, want nu had ik weliswaar een prachtig cadeau, maar het avontuur was voorbij, de blije verwachting ingelost en het gedicht gelezen.

Dat is pakjeavond voor mij. De spanning naar de avond zelf, die zich langzaam opbouwt, met het maken van de surprise, het uitzoeken van precies het goede cadeau, het zwoegen op een mooi gedicht waarin de liefde voor de ontvanger met al zijn ondeugden blijkt. De laatste beproeving als er op het laatst toch weer een andere naam op het papier staat en het pakje doorgegeven moet worden, om uiteindelijk weer terug te keren naar mij. De hoop dat de ander geniet van jouw surprise en gedicht. De stille aandacht voor de mooie, persoonlijke gedichten.

Is jouw team Sintproof?

Werkten teams in organisaties ook maar in de sfeer van de warme huiskamer, waar iedereen elkaar liefheeft, waar je elkaars schaduwkanten kent en erkent.
Zodat je samen de draad volgt, elkaar bij de hand neemt als het spannend wordt, naar elkaars verhalen luistert, elkaar feedback geeft en bedankt en samen geniet van alle inbreng om de moeilijkheden te overwinnen en de tocht te voleinden.
Is jouw team al Sintproof?
Haal alles uit je team. Ontdek de warme samenwerking door vertrouwen en erkenning van elkaar, door elkaar verhalen te vertellen, door te luisteren naar elkaar en samen te spelen.
Welke verhalen vertel je? Hoe erken je elkaar? Hoe creëer je vertrouwen? Hoe creëer je synergie?
Daar kan ik mee helpen. Met de methode van de talking stick, storytelling en met spel breng ik je team in contact met elkaar en zodat er synergie ontstaat.

 

Hoe creëer je synergie?

Hoe creëer je synergie?

Stephen Covey schreef een heel interessant boek over synergie creëren. ‘Het derde alternatief’.
Ik herken veel van zijn ideeën in het maken van een voorstelling. Ik regisseerde 15 jaar lang Griekse tragedies.
Synergie is als het geheel groter is dan de som der delen. Synergie is samenwerking op het hoogste niveau.

Deze acteurs zingen improviserend aan het begin van de voorstelling.

Theatervoorstelling

In Epidavros ontving ik elke zomer een groep amateurtoneelspelers, die elkaar niet kenden en met hen samen maakte ik een voorstelling van een Griekse tragedie in twee weken.
Ik bouwde de voorstelling al improviserend op. We begonnen blanco en hadden geen enkel idee hoe de voorstelling er uit zou gaan zien. Alle ideeën en creatieve invallen van de acteurs mochten bestaan. We onderzochten alle mogelijkheden. Al repeterend werden sommige ideeën verder gevoed en andere vielen als vanzelf af. Het was een organisch proces. Ideeën is hier eigenlijk niet een goed woord, omdat het refereert aan denken en praten. Wij onderzochten al spelend, en daardoor zijn het eerder acties en vondsten die bijna als vanzelf tevoorschijn kwamen, omdat bij acteren ook intuïtie een grote rol speelt.
Natuurlijk creëerde ik eerst een setting van veiligheid en vertrouwen, waarin alles mocht en niemand afgevallen werd. Op die manier onderzochten we alle verschillende invalshoeken die de acteurs in brachten, gestimuleerd door de opdrachten en vragen van de regisseur. Het werkte stimulerend op de creativiteit, omdat alle acteurs elkaar inspireerden tot grotere hoogten. Ze speelden en deden dingen die ze van zichzelf niet verwacht hadden. Het eindresultaat werd daardoor gedragen door iedereen en was veel groter dan de som der delen.
Mijn rol als regisseur was vooral faciliterend. Ik zorgde voor de veiligheid, bood hen de juiste oefeningen aan om te leren, gaf feedback, bewaakte het proces, hakte daar waar nodig knopen door, ondersteunde de acteurs, stimuleerde ze om verhalen te vertellen en gaf hun de setting om te kunnen groeien en bloeien.

Welke ingrediënten zorgden er nu voor dat we die piramide konden bouwen?

* Een sensitieve kennismaking, waarin ieder elkaar goed leerde kennen en ook gevoelsmatig op elkaar kon reageren tijdens het spel. Dat vergt luisteren, kijken, voelen, accepteren, verbinding maken. Zorg dat je meer van elkaar te weten komt. Hoe beter je de ander kent hoe minder je geneigd bent om te oordelen.
* Empathie voor elkaar. Als je toneel speelt moet je uit je comfortzone komen. Iedere acteur heeft telkens weer drempels te slechten. Door elkaar te helpen ontstaat er veiligheid en meer durf om innerlijke grenzen te overschrijden.
* Geen oordelen vormen. Alle ideeën, intuïtie en gevoel, mag er zijn. Alles heeft waarde en iedereen heeft recht op zijn verhaal.
* Loslaten. Kiezen voor het grotere geheel. Soms vindt jouw idee geen voedingsbodem, of werkt het niet voor het hogere doel, in dit geval de voorstelling. Dat betekent niet dat het een slecht idee is, alleen op dat moment brengt het je niet dichter bij je doel. Loslaten van het idee en verder gaan met andere invalshoeken die vruchtbaarder blijken voor dit doel is dan noodzakelijk. Kill your darlings heet dat ook wel. Koester die ideeën en bewaar ze. Ze zullen op een ander moment of voor een ander doel wel vruchtbaar blijken. In mijn werkwijze is het niet belangrijk wie met welk idee komt, of wie de eerste stap naar een invulling van het spel heeft gezet. Omdat we samenwerken is alles wat er boven komt borrelen, of zichtbaar wordt op de scene de uitkomst van de samenwerking. Alles komt voort uit de inspiratie die we elkaar geven.
* Durf te leren. Durf te falen. Niemand is perfect en het is een kracht om te durven leren. Tijdens het repetitieproces lachen we heel wat af, vooral als er iets fout gaat. Iemand die op een geheel verkeerd moment opkomt en zijn tekst geeft, die dan nergens op slaat, maakt de hele groep wakker. Die overgang wordt een heel bewust geleefd moment in de voorstelling.
* Stapelen. Elkaar aanvullen, je laten inspireren door de ander. Dat brengt een stroom op gang die zo krachtig is, dat er invullingen ontstaan die je nooit verwacht had. Dat maakt dat één + één drie is.
* Euforie. Als de voorstelling klaar is, voelt iedereen opwinding, euforie, een gevoel van grote saamhorigheid en blijheid. Het is gelukt. Van tevoren hadden we geen idee wat eruit zou komen. We stapten volkomen open in het proces. En nu hebben we samen iets heel moois gemaakt. Dat geeft een enorme voldoening.
* Applaus. Acteurs krijgen applaus na de voorstelling van de toeschouwers. Dat is de manier waarop toeschouwers hun waardering geven, een compliment geven aan het creatieve werk dat de acteurs hebben geleverd, aan de schoonheid die hun gezamenlijke inspanning heeft opgeleverd.
Geef een team ook applaus voor hun synergetische samenwerking. Dat stimuleert om door te gaan. Dat geeft aan dat ze succes hebben en hun werk bovenmatig goed gedaan.

Teams

Ook in een team kunnen deze stappen gezet worden, al is de werkwijze misschien niet zo speels als bij het maken van een voorstelling. Toch pleit ik voor een creatieve aanpak met tekeningen, plaatjes, voorbeelden, verhalen om het gehele potentieel te gebruiken. Het verbindt de kwaliteiten van de linker- en de rechterhersenhelft.

Toi, toi, toi.

Oefeningen, werkvormen en literatuur

Luisteroefening
Omdat synergie begint met luisteren beveel ik deze oefening aan:
Eén en al oor  is een oefening om onbevooroordeeld te luisteren naar de ander, zonder onderbrekingen en zonder vragen te stellen.

Workshop synergetisch teamwork
Wil jij werkvormen leren die synergie aanwakkeren, kom dan naar de workshop op 13 oktober, waarin Karen haar ervaring van het werken met acteurs deelt met jou. Deze werkvormen heeft ze zelf al vele keren met succes ingezet om synergie in teams te creëren.
Workshop synergetisch teamwork op 13 oktober in Utrecht.

Talking stick
De talking stick is een uitstekend en heel krachtig middel voor communicatie. Met de talkingstickmethode wordt er echt geluisterd en heeft iedereen de gelegenheid om zich helemaal uit te spreken. Het biedt veiligheid en bevordert empathie.
Lees meer over de talking stick en de workshops die ik aan teams geef.

Literatuur

Het derde alternatief vertelt ons het principe van creatieve samenwerking. Synergie is het natuurlijke principe dat het geheel groter is dan de som der delen.
Stephen Covey leert ons in ‘ Het 3de alternatief ‘ dat er meer mogelijk is dan ‘jouw manier of mijn manier’. Hij bouwt daarbij voort op het in ‘De zeven eigenschappen’ geïntroduceerde concept van synergie. Als synergie serieus wordt nagestreefd – en Covey geeft in dit boek talloze voorbeelden van hoe dat kan, op kleine en grote schaal – zijn er grote en grootse doorbraken mogelijk. Alles begint met een open, accepterende houding ten aanzien van de ander en het op waarde schatten van diens opvattingen.

 

 

 

Video van één van de Griekse tragedie die we in Epidavros maakten. ( Ook beelden van het dorp en de Griekse taalles)
Vanaf 01:00 tot 01:42 zie je een stukje waarin de acteurs samen improviserend geluid maken en de lach na de gemaakte fout.